Search
Close this search box

Bilim Akademisi Tüzüğü

Bilim Akademisi Derneği Tüzüğü’nün güncel metni (Aralık 2025).

Birinci Bölüm: Genel Hükümler

Madde 1. Derneğin Adı

Derneğin adı “BİLİM AKADEMİSİ DERNEĞİ” dir.

Madde 2. Derneğin Merkezi

Derneğin Genel Merkezi “İstanbul” olup, bu tüzükte “Dernek” olarak anılacaktır.

Madde 3. Derneğin Amacı

Derneğin amaçları

(a) Bilime ve topluma hizmet etmek,

(b) Türkiye’de tüm bilim alanlarındaki araştırmaları, bilimci kişiliğini ve araştırıcılığı özendirmek ve bu alanlarda emeği geçenleri onurlandırmak,

(c) Gençleri bilim ve araştırma alanına yöneltmek,

(d) Ülkemizdeki bilim ve araştırma standardlarının en üst uluslararası düzeyde tutulmasına çalışmak,

(e) Kamuoyuna ve yetkililere bilimdeki gelişmeler ve bilim-teknoloji ile ilgili proje ve problemler üzerine bilgi vermek,

(f) Akademik özgürlükleri; bilimsel araştırma yapma ve araştırma sonuçlarını yayınlama özgürlüğünü savunmak,

(g) Akademik sorumlulukları ve etiği; bilimsel araştırmaların yürütülmesinde ve yayınlanmasında, bilim insanlarının ders kitabı ve popüler yayınlar dahil her türlü yayınlarında ve kamuoyunun bilimle ilgili bilgilendirilmesinde, akademik dürüstlük ilkelerini tanımlamak, tanıtmak ve savunmaktır.

Madde 4. Derneğin Faaliyetleri

Dernek bu amaçları gerçekleştirmek için:

(a) Bilimsel konularda ve bilimsel önceliklerin saptanması amacıyla incelemeler ve danışmanlık yapar,

(b) Toplumda bilimsel yaklaşım ve düşüncenin yayılmasını sağlamaya çalışır,

(c) Bilimin öneminin ülke kamuoyunca takdir ve kabulünü sağlamak ve bilimciliği özendirmek için ödüller ihdas eder, mevzuat değişiklikleri önerileri hazırlar

(d) Madde 3’de belirtilen amaçların gerçekleşmesi ile ilgili bilimsel toplantılar, konferanslar, seminerler, sempozyumlar, yarışmalar, yaz ve kış okulları düzenleme, burs verme, sergiler ve kitaplıklar açma, kitap, dergi ve bültenler yayınlama ve benzeri faaliyetleri yapar,

(e) Kamuoyuna ve yetkililere talep ve imkanlar çerçevesinde bilim ve teknoloji, bilim politikası ve eğitim ile ilgili araştırmaya dayanan raporlar sunar,

(f) Uluslararası bilimsel kuruluşlarla ve ülkemizdeki ilgili kurumlarla Dernek amaçlarına, yasa ve yönetmeliklere uygun işbirlikleri geliştirir.

Madde 5. Derneğin Kurucuları

Derneğin kurucularının adı, soyadı, uyruğu ve mesleği aşağıda gösterilmiştir:

Adı SoyadıUyruğuMesleği
Mehmet Ali ALPART.C.Öğretim Üyesi
Ali Cumhur ERTEKİNT.C.Emekli Öğretim Üyesi
Ayşe SİLİERT.C.Öğretim Üyesi
Mustafa Hamit FİŞEKT.C.Emekli Öğretim Üyesi
Naci GÖRÜRT.C.Öğretim Üyesi
Sami GÜLGÖZT.C.Öğretim Üyesi
Metin GÜRSEST.C.Öğretim Üyesi
Rahmi GÜVENT.C.Emekli Öğretim Üyesi
Ahmet ORALT.C.Öğretim Üyesi
Şevket PAMUKT.C.Öğretim Üyesi
Önder PEKCANT.C.Öğretim Üyesi
İlhan TEKELİT.C.Emekli Öğretim Üyesi
Ahmet Tosun TERZİOĞLUT.C.Öğretim Üyesi
Aslıhan TOLUNT.C.Öğretim Üyesi
Ayhan ULUBELENT.C.Emekli Öğretim Üyesi
Yücel YILMAZT.C.Öğretim Üyesi
Ersin YURTSEVERT.C.Öğretim Üyesi

İkinci Bölüm: Üyelik

Madde 6. Üye

Tüzükte öngörülen asli ve şekli koşulları yerine getirmek suretiyle “Bilim Akademisi Üyesi” sıfatını kazanmış olan gerçek kişidir. Derneğin Asli ve Onursal olmak üzere, iki tür üyesi vardır.

Madde 7. Asli Üyeler

(a) Asli üye, Derneğin akademik mükemmeliyet kriterlerine uyduğu belirlenerek üyeliğe davet edilen, Dernek amaçlarını benimseyen gerçek kişidir. Asli üye olabilmek için, bir asli üye tarafından yazılı olarak önerilmek, diğer iki asli üye tarafından da yazılı olarak desteklenmek ve Yönetim Kurulu tarafından üyeliğe kabul edilmek gerekir. Yönetim Kurulu, yeni üyelik için asli üyeler tarafından yapılan önerileri en çok iki yıl içinde üyeliğe davet veya isteğin reddi şeklinde sonuçlandırıp, öneren asli üyelere sonucu yazı ile bildirmek zorundadır.

(b) Derneğin Asli üyeleri bilime özgün ve seçkin katkılar yapmış ve bilim dünyasında saygınlık kazanmış bilim insanları arasından seçilir. Bir adayın aranan nitelikleri taşıyıp taşımadığının tespiti için Yönetim Kurulu tarafından yürütülecek olan seçim süreci bir Yönerge ile belirlenir. Bu süreçte akademik mükemmeliyet esastır.

c) Derneğe üye olabilmek için, Yönetim Kurulu tarafından üyeliğe yazılı olarak davet edilmiş olmak gerekir. Bu daveti alanlar kabul ettikleri takdirde, Derneğin Akademik Liyakat, Özgürlük ve Dürüstlük Bildirgesini imzalayarak, Yönetim Kuruluna yazılı olarak başvururlar. Yönetim Kurulu otuz gün içerisinde üyeliği karara bağlar ve bir üyelik beratı ile yazılı olarak yeni üyeye bildirir.

(d) Üyeliği reddedilen adaylar Yönetim Kurulu tarafından toplam yedi yıl boyunca değerlendirmede tutulur. Aday üye statüsünde bulunan bu adayların asil üyeliğe kabul edilene kadar seçme seçilme ve aidat ödeme yükümlülükleri yoktur. Bu yedi yıl içerisinde seçilemeyen adaylar üç yıllık bir bekleme süresi sonunda yeniden Asli üyeliğe aday gösterilebilir.

(e) T.C. vatandaşı olmayanların Derneğin Asli üyesi olabilmesi için, T.C. vatandaşlarında aranan şartlardan başka, Türkiye’de yerleşme hakkına da sahip olmaları gerekir.

Madde 8. Onursal Üyeler

Onursal üyeler, Derneğe maddî-manevî yardımda bulunan ve Dernek amaçları doğrultusunda üstün çaba gösterenler arasından, üç asli üyenin ortak yazılı teklifi, Genel Kurulun uygun görüşü ve Yönetim Kurulunun kabulü ile seçilip üyeliğe davet edilen, yasa ve Tüzük hükümlerine uymak kaydıyla Derneğe alınan üyelerdir. Oy kullanma hakları yoktur ve aidat ödemezler. Onursal üyeler arasında Tüzel Kişiler ve T.C. vatandaşı olmayanlar da yer alabilir. Tüzel Kişiler Dernek ile ilişkilerinde kendi Yönetim Kurullarınca seçilecek birer kişi tarafından temsil edilirler.

Madde 9. Üyelikten Çıkma

Her üye önceden Dernek Başkanlığı’na yazılı olarak bildirmek koşuluyla üyelikten istifa ederek ayrılabilir.

Madde 10. Üyelik Hakkını Kaybetme

2012 yılında 1 yıl, daha sonra üst üste 2 yıl, aidatını özürsüz ödemeyen üyelerin üyeliklerine Yönetim Kurulu kararı ve üyenin Dernekçe bilinen son adresine yapılacak tebligatla son verilir. Üyeliğine bu şekilde son verilenler, üyelikte bulunduğu sürenin ödentisini vermekle yükümlüdürler ve asli üyeliğe yeniden başvurabilirler. Başvurularında bir Dernek üyesi tarafından yazılı olarak önerilmek, bu önerinin diğer iki Dernek üyesi tarafından yazılı olarak desteklenmesi ve adayın değerlendirilmesine ilişkin diğer şartlar aranmaz. Yönetim Kurulu kararıyla bu üyeler üyeliğe tekrar kabul edilirler.

Madde 11. Üyelikten Çıkarılma

Dernek amaçlarına ve Derneğin Akademik Liyakat, Özgürlük ve Dürüstlük Bildirgesine aykırı tavrı saptanan üye Yönetim Kurulu kararıyla ya da en az beş üyenin başvurusu ile Onur Kuruluna sevk edilir. Onur Kurulu, usulü Yönerge ile belirlenen sürecin sonunda, Yönetim Kuruluna üyelikten çıkarma önerisinde bulunacak olursa, Yönetim Kurulu konuyu gerçekleşecek ilk Genel Kurulun gündemine alır. Yapılacak oylamada, Genel Kurul’a katılan üyelerin salt çoğunluğu Onur Kurulu’nun önerisini desteklerse ilgili üye Yönetim Kurulu kararıyla üyelikten çıkarılır. Üye, üyelikten çıkarılma kararına karşı – Yönetim Kurulu aracılığı ile- Genel Kurul nezdinde itiraz edebilir. Genel Kurul, üyelikten çıkarılma konusunu yine salt çoğunlukla nihai olarak karara bağlar. Genel Kurul kararına karşı yasal süresi içinde yargı yoluna başvurulabilir.

Üçüncü Bölüm: Derneğin Organları

Madde 12. Teşkilat Yapısı

Derneğin Teşkilatı Genel Merkez olmak üzere tek kademelidir. Şubesi yoktur. Dernek gerekli gördüğü yerlerde faaliyetlerini yürütmek amacıyla temsilcilikler açabilir.

Madde 13. Genel Merkez Organları

Derneğin organları şunlardır:

1. Genel Kurul

2. Yönetim Kurulu

3. Denetim Kurulu

4. Onur Kurulu

Madde 14. Genel Kurul

a) Kuruluşu: Derneğin yönetim ve temsilinde en yetkili ve üst organ genel kuruldur. Genel Kurul, dernek asli üyelerinden teşekkül eder. Genel Kurulda oy kullanabilmek için asli üyelerin aidatlarını tam olarak ödemiş olmaları gerekir. Onursal üyeler Genel Kurulu izleyebilir fakat oy kullanamazlar. Genel Kurul her yıl Nisan ayına kadar mali ve idari işleri görüşmek üzere, Kasım ayında ise yeni üye seçimi gündemi ile yılda iki kez toplanır. Üç yılda bir Nisan ayında süreleri dolan Başkan ve organların seçimi için olağan toplanır. Olağanüstü Genel Kurul toplantısı ise, Yönetim veya Denetim Kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya asli üye toplamının beşte birinin yazılı isteği üzerine yapılır. Olağanüstü toplantı bu konudaki talebin yapıldığı tarihi takip eden bir ay içinde yapılır. Genel Kurul yapılmasına ilişkin alınan Yönetim Kurulu kararında Genel Kurulun fiziksel ortamda mı yoksa elektronik ortamda mı yapılacağı belirtilir.

b) Çağrı Usulü: Yönetim Kurulu, dernek tüzüğüne göre Genel Kurula katılma ve oy verme hakkı bulunan kişilerin listesini düzenleyerek bunları davet eder. Genel Kurula davet; en az 15 gün önceden günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek suretiyle mektup veya elektronik ileti vasıtasıyla yapılır. Üyelere gönderilecek davet mektuplarına veya elektronik iletilere Yönetim ve Denetim Kurullarının raporları ile bütçe kesin hesapları ve gelecek yılın bütçe projesi eklenir. Bu çağrıda çoğunluk sağlanamaması nedeniyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün yapılacağı da belirlenir. İlk toplantı günü ile ikinci toplantı arasındaki zaman yedi günden az, altmış günden fazla olamaz. Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Genel Kurulun hangi yöntemle yapılacağı (elektronik/fiziksel ortamda) belirtilir ve üyelere duyurulur.

c) Toplantı Yeri: Yönetim Kurulu farklı bir yer kararlaştırmamışsa Genel Kurul toplantıları Dernek merkezinin bulunduğu adreste yapılır. Yönetim Kurulu, Genel Kurul toplantısının elektronik ortamda yapılmasına karar vermişse toplantı için kullanılacak platform ve bu platforma giriş ayrıntıları üyelere davette belirtilir.

d) Toplantı Yeter Sayısı: Genel Kurul, toplantıya katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun katılımıyla toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu ikinci toplantıya katılan üye sayısı,Yönetim ve Denetim Kurulları üye tam sayısı toplamının iki katından az olamaz.

e) Genel Kurulun Toplantı Usulü: Genel Kurul toplantıları, duyurulan gün, saat ve yerde yapılır. Genel Kurula katılacak üyeler, Yönetim Kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler. İlk toplantıda yeterli sayı sağlanmışsa, durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı, Yönetim Kurulu Başkanı veya görevlendireceği Yönetim Kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Açılıştan sonra,toplantıyı yönetmek üzere bir Genel Kurul Divan Başkanı ve bir başkan vekili, iki sekreter ve üç oy sayım memuru seçilir. Toplantının yönetimi, Divan Başkanına aittir. Sekreterler, toplantı tutanağını düzenler ve Divan Başkanıyla birlikte imzalarlar. Toplantı sonunda bütün tutanak ve belgeler, Yönetim Kuruluna verilir. Yönetim Kurulu, Genel Kurulun elektronik ortamda yapılmasına karar verdiği durumlarda, Genel Kurulun sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülüp onaylanan ve Elektronik Genel Kurul Yazılımı Teknik Yeterlilik kriterlerini sağlayan bir altyapıyı üyelere sunar. Bu sisteme işlenecek veriler, kişisel verilerin korunması hakkında mevzuata uygun olarak işlenir ve muhafaza edilir.

f) Genel Kurulda Görüşülecek Konular: Genel Kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak, toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda biri tarafından görüşülmesi istenen konuların da gündeme alınması zorunludur.

Madde 15. Genel Kurulun Görevleri ve Yetkileri

Aşağıdaki hususlar, Genel Kurulca görüşülüp karara bağlanır:

(a) Dernek Başkanı ile Derneğin diğer organlarını seçmek,

(b) Değişikliği teklif edilen Dernek Tüzüğünü ve yönergeleri müzakere ve kabul etmek,

(c) Asli üyeliğe davet edilecek kişileri belirlemek,

(d) Üyelikten çıkarılmış olan kişilerin itirazlarını görüşmek,

(e) Yönetim ve Denetim Kurulları raporlarını görüşmek, uygun görüldüğünde Yönetim Kurulunu aklamak,

(f) Yönetim Kurulunca hazırlanan kesin hesap, bilanço ve tahmini bütçeyi görüşüp incelemek, uygun görüldüğünde aynen veya değiştirerek kabul etmek,

(g) Derneğe lüzumlu taşınmaz malların satın alınması ya da mevcut taşınmaz malların satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek,

(h) Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek veya teşekküllere üye olarak katılması ya da ayrılması konularında karar vermek,

(i) Derneğin feshine, tasfiyesine veya başka bir tüzel kişi ile birleştirilmesine karar vermek,

(j) Mevzuatta ve bu tüzüğün diğer maddelerinde Genel Kurula verilen başka görevleri yerine getirmek.

Madde 16. Oy Kullanma ve Karar Alma Şekilleri

Her asli üyenin Genel Kurulda bir oy hakkı vardır ve üye, oyunu bizzat kullanmak zorundadır. Dernek Genel Kurul kararları yasa ve yönetmeliklerde ve bu tüzükte aksine hüküm olmadığı durumlarda salt çoğunlukla alınır. Seçimler kapalı oy, açık tasnif kuralına göre yapılır. Diğer kararlar için açık oy kullanılır. En az on kişinin isteğiyle bu kararlar için de kapalı oylama yapılabilir. Genel Kurulun elektronik ortamda yapılması halinde oy kullanma ve sayım usulleri ilgili teknik mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilir.

Madde 17. Yönetim Kurulunun Teşekkülü, Görev ve Yetkileri

Yönetim Kurulu, Başkan dahil dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden oluşur. Başkan, asıl ve yedek Yönetim Kurulu üyelerinin Dernek Asli üyeleri olması gerekir. Yönetim Kurulunun asıl ve yedek üyeleri Genel Kurulca gizli oyla, 3 yıl için seçilir. Dernek Başkanlığına talip olan Asli üyeler, adaylıklarını ve programlarını Genel Kurul çağrısından önce diğer Asli üyelere bildirir. Başkan, diğer Yönetim Kurulu üyeleri ve diğer organların seçimi Genel Kurulun aynı oturumunda yapılır. Aynı kişi en fazla 2 dönem arka arkaya seçilebilir. Başkan birinci görev süresinin ardından, yeniden seçilmek üzere aday olmaması durumunda, yeni Başkana da destek olmak üzere Genel Kurul’un uygun görmesi ile bir dönem daha Yönetim Kurulunda, Kurul üyelerinden biri olarak görev alır. Genel Kurul, yeni göreve başlayacak olan Başkanı göreve hazırlamak üzere, Nisan ayında yapılan seçimli Genel Kurul’dan bir önceki yıl içinde gerçekleştirilen Genel Kurullardan birinde, ön seçim yaparak gelecek dönem başkanlığı için tavsiye niteliğinde karar alır. Nisan ayındaki seçimli Genel Kurul’da yapılacak seçimde, bu ilke kararını değiştirmeyi gerektiren önemli bir neden ortaya çıkmadıkça ve farklı bir karar alınmadıkça, belirtilen tavsiye kararı dikkate alınır. Yönetim Kurulu asıl üyeleri de ardarda en çok 3 dönem görev yapabilirler. Yönetimde daimilik ve deneyim aktarımının taşıdığı önem gözetilerek, Genel Kurul farklı bir karar almadığı sürece, her bir seçim döneminde Yönetim Kurulu üyelerinin üçte biri (1/3) değiştirilir.

Yönetim Kurulu asıl üyeleri, kendi aralarından birini Dernek Saymanı seçerler. Yönetim Kurulu, Başkan dahil asıl üyelerin en az altısı ile toplanır. Gündeminin gerektirdiği durumlarda görüşlerine başvurulmak üzere Başkan onursal üyeler ve Yönetim Kurulu üyesi olmayan asli üyeleri de Yönetim Kurulu toplantısına davet edebilir. Kararlar, hazır bulunan Yönetim Kurulu üyelerinin çoğunluğu ile alınır. Yönetim Kurulunun elektronik ortamda mevzuatın gereklerine uygun şekilde toplanması ve karar alması mümkündür.

Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

(a) Dernek amaçları doğrultusunda faaliyet göstermek,

(b) Bu faaliyet için gerekli çalışma kurulları oluşturarak çalışmalarını koordine etmek ve denetlemek,

(c) Dernek etkinlikleri için gerekli tüm Yönergeleri ve Bildirgeleri hazırlamak,

(d) Kamuoyuna yapılacak duyuruları hazırlamak ve kamuoyu ile ilişkileri yürütmek,

(e) Asli ve onursal üyelerin seçim sürecini tamamlayacak şekilde karar almak ve seçilen üyeleri davet etmek,

(f) Bir Genç Akademi Topluluğu oluşturmak. Yönetim Kurulu bu topluluğu ilgili Yönerge ile belirlenen süreçlerle ve kuracağı jüriler aracılığıyla oluşturur.

(g) Tüzük hükümlerini ve Genel Kurul kararlarını uygulamak,

(h) Derneği ve Derneğin iktisadi işletmelerini temsil etmek, gerekli hallerde yönetim kurulu üyelerini, genel müdür ve müdürleri görevlendirmek,

(i) Derneği idari, mali ve hukuki bakımdan yükümlülük altına sokacak, feragat, sulh ibra ve tahkim gibi konular dahil bilcümle anlaşma ve işlemleri yapmak,

(j) Genel Kurulu toplantıya çağırmak, toplantı gündemini yapmak ve oy pusulalarını bastırmak,

(k) Yıllık bütçeyi ve çalışma raporunu düzenleyerek, Genel Kurulun onayına sunmak,

(l) Derneğin yıl sonu itibariyle faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını, düzenlenecek beyanname ile her yıl, Nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine vermek,

(m) Onur Kurulu kararları ile Dernek üyesi olabilme şartlarını kaybeden üyeler hakkında gerekli işlemleri yapmak,

(n) Onur Kurulu kararı ile Bilim Akademisi’nin temel etik değerleri olan bilimsel liyakat, dürüstlük, saygı, özgürlük, eşitlik, kapsayıcılık ve bilimsel mükemmeliyete bağlılığı ihlal ettiği tespit edilen üyeler hakkında yazılı uyarı, kınama kararı almak,

(o) Onur Kurulu kararı ile Bilim Akademisi’nin temel etik değerleri olan bilimsel liyakat, dürüstlük, saygı, özgürlük, eşitlik, kapsayıcılık ve bilimsel mükemmeliyete bağlılığı ihlal ettiği tespit edilen BAGEP ödüllü bilim insanları hakkında etik ihlalin giderilmesi için aleni uyarıda bulunma veya ödülün geri alınması konusunda karar almak,

(ö) Gerekli görülen yerlerde Dernek faaliyetlerini yürütmek üzere, temsilcilikler açmak ve açılmış temsilcilikleri kapatmak.

Madde 18. Başkanın Görev ve Yetkileri

Başkan, Derneğin amaçları doğrultusunda faaliyet göstermesinden sorumludur. Başkanın görev ve yetkileri:

(a) Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini belirlemek, Yönetim Kurulunu toplantıya çağırmak, Yönetim Kurulu toplantılarını yönetmek,

(b) Derneği temsil etmek,

(c) Dernek organları tarafından alınan kararları uygulamak,

(d) Dernek bütçe önerisi, faaliyet raporu ve bilançosunun ön hazırlıklarını yapmak, yaptırmak; Yönetim Kurulu ve Genel Kurul onayına sunmak,

(e) Dernek Genel Kurulunca onaylanmış bütçeyi Saymanın yardımlarıyla uygulamak, kendisine Genel Kurul ve Yönetim Kurulu tarafından devredilmiş yetki çerçevesinde bütçenin bölümleri ve harcama kalemleri arasında aktarma yapmak,

(f) Anlaşmalı Başkan danışmanları ve araştırıcıları atamak, gerektiğinde, usulüne uygun şekilde süresi dolmadan, görevlerine son verebilmek,

(g) Yönetim Kurulu tarafından Dernek içinde veya dışında kurulan komisyonların çalışmalarını izlemek,

(h) Dernek faaliyetlerinin gerektiği gibi yürütülmesi için Dernek tüzük ve yetkili organlarının verdiği diğer görevleri yerine getirmektir.

Dernek Başkanı, Yönetim Kurulu üyeleri arasından birini Başkan Yardımcısı olarak görevlendirebilir. Başkanın izin, hastalık veya geçici görev nedeniyle görevi başında bulunmadığı sürelerde Başkanın belirleyeceği Başkan Yardımcısı Başkana vekalet eder. Başkanın ani vefatı durumunda, Yönetim Kurulunun en yaşlı asıl üyesi Dernek Başkanlığını üstlenir ve Genel Kurul bir ay içinde olağanüstü toplantıya çağrılarak, Derneğin Genel Kurulu hariç, diğer tüm organları için yeniden seçim yapılır.

Madde 19. Yönetim Kurulunun Yedek Üyelerle Tamamlanması

Yönetim Kurulu asıl üyeliklerinde boşalma olduğu takdirde, yedek üyelerin göreve çağırılması zorunludur. Her boşalmada yedek üyelerden en çok oy almış olanı, eğer aynı sayıda oy almış birden fazla yedek üye varsa aralarında en genç olanı, görev alır. Yönetim Kurulu üye sayısı, boşalmalar nedeniyle yedeklerin de getirilmesinden sonra, üye tam sayısının yarısından aşağı düşerse, mevcut Yönetim Kurulu üyeleri veya Denetim Kurulu tarafından bir ay içinde Genel Kurul toplantıya çağırılır. Bu toplantıda Yönetim Kurulu boş üyeliklerine seçim yapılır. Çağrının yapılmaması halinde, Dernek üyelerinden birinin başvurması üzerine mahallin sulh hukuk hakimi, duruşma yaparak Dernek üyeleri arasından seçeceği üç kişiyi, bir ay içinde Genel Kurulu toplamakla görevlendirir.

Madde 20. Denetim Kurulunun Teşekkülü, Görev ve Yetkileri

Denetim Kurulu, Genel Kurul tarafından üç yıl için seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Süresi biten Denetim Kurulu üyeleri yeniden seçilebilir. Yönetim Kurulunun çalışmalarını denetlemek, Derneğin yazışmalarını ve defterlerini incelemek, Derneğe ait borçların zamanında ödenip ödenmediğini ve alacakların (yıllık aidat v.s.) tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek yetkisine sahip olan Denetim Kurulu, görevini MADDE 25’deki esaslara göre yapar. Denetim Kurulu üyelerinin talebi halinde, her türlü bilgi belge ve kayıtların, Dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi zorunludur. Denetim Kurulu kararları salt çoğunlukla alınır.

Madde 21. Onur Kurulunun Teşekkülü, Görev ve Yetkileri

Onur Kurulu beş asıl, beş yedek üyeden oluşur ve Genel Kurul tarafından üç yıl için seçilir. Süresi biten Onur Kurulu üyeleri yeniden seçilebilir. Yönetim Kurulu, ya da en az beş üyenin başvurusu ile bir ya da birden fazla üyenin üyelikten çıkarılması konusunda görüş oluşturmak üzere toplanır. Üyelikten çıkarılma başvurusu üyelerden geldiğinde, Onur Kurulu Yönetim Kurulu’nu konu hakkında yazılı olarak bilgilendirir. Onur Kurulu, ayrıca Yönetim Kurulu’nun talebi üzerine, Bilim Akademisi’nin temel etik değerleri olan bilimsel liyakat, dürüstlük, saygı, özgürlük, eşitlik, kapsayıcılık ve bilimsel mükemmeliyete bağlılığı ihlal ettiği iddiası olan üyeler hakkında inceleme yürüterek yazılı uyarı ve kınama önerisinde bulunabilir. Yine Yönetim Kurulu’nun talebi üzerine, haklarında bu ilkeleri ihlal ettikleri iddiası olan BAGEP ödüllü bilim insanlarına dair inceleme yürütür ve raporlarını Yönetim Kurulu’na sunar. Onur Kurulu kendisine yapılan başvuru üzerine en fazla 15 gün içerisinde toplanır ve gerekli incelemeyi yürüterek Yönetim Kurulu’na rapor eder. 6 ay içinde tamamlanmayan soruşturmalar hakkında Onur Kurulu Yönetim Kurulu’na gerekçeli bir açıklama sunarak ve uzatma talep edebilir. Onur Kurulu tavsiye niteliğindeki görüşlerini oybirliğiyle oluşturur. Onur Kurulunun işleyişi Yönerge ile belirlenir.

Madde 22. Derneğin Gelirleri

Derneğin gelir kaynakları şunlardır:

(a) Asıl üyelerden alınacak aidatlar: Asıl üyeler için aidat 3.500 TL’dir. Aidatlar yıllık veya aylık olarak ilgili yılın son gününe kadar ödenebilir. Yıllık aidat miktarı gerekli görüldüğü takdirde, Yönetim Kurulu tarafından belirlenerek Dernek bütçesi ile birlikte Genel Kurulun onayına sunulur. Yeni kabul edilen üyeler seçildikleri yıl için aidat ödemezler, ikinci yıl itibarı ile aidat öderler. Derneğe ayrıca giriş aidatı yoktur.

b) 75 yaşına gelen üyelerimiz, ömür boyu üyelik statüsüne geçebilir ve bu yaştan sonra aidat ödemeyebilir. Ömür boyu üyelik statüsüne geçebilmek için üyemizin 75 yaşına geldiği zamana dek tüm aidatlarını ödemiş olmaları beklenir. Eğer eksikler varsa, bu yılları güncel aidat miktarı ile hesaplayarak ödedikten sonra ömür boyu üyeliğe geçebilirler. Bu yaştan önce ise, bu yaşa kadar olan tüm aidatlarını toptan ödeyen üyelerimiz ömür boyu üyelik statüsüne geçebilir. Bunun için üyelerin talepte bulunup toplu aidatı bir kerede ödemesi yeterlidir.

(c) Her çeşit bağış ve yardımlar,

(d) Yayın gelirleri,

(e) Derneğin sahibi bulunduğu tesis, iktisadi işletme, şirket ve ortaklıklardan elde edilecek gelirler,

(f) Derneğin başka faaliyetlerinden sağlanan gelirler.

Madde 23. Derneğin Borçlanma Usulleri

Dernek amaçlarını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması ve Genel Kurulun uygun görmesi halinde, Yönetim Kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve hizmet alımı konularında olabileceği gibi nakit olarak da yapılabilir. Ancak bu borçlanma, derneğin gelir kaynakları ile karşılanamayacak miktarlarda ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.

Madde 24. Derneğin İç Denetim Şekli

Derneğin iç denetimi, Dernekler Kanununa ve Dernek tüzüğüne göre Denetim Kurulu tarafından gerçekleştirilir. Denetim Kurulu altı ayda bir, Saymanın da katılmasıyla toplanarak, Derneğin tüm dosya ve defterlerini inceler, gerekli gördüğü konularda Saymandan sözlü ya da yazılı bilgi alır ve denetleme sonuçlarını bir rapor halinde Yönetim Kuruluna ve toplandığında Genel Kurula sunar. Yönetim Kurulunun ibra edilip edilmemesi hususundaki teklifini, bir rapor halinde Genel Kurula sunulmak üzere Yönetim Kuruluna verir.

Madde 25. Dernek Tüzüğünün Değiştirilmesi

Dernek Tüzüğü, Yönetim Kurulunun ya da Dernek üyelerinin en az onda birinin isteğiyle, Genel Kurulun üçte iki oyuyla değiştirilebilir. Tüzük değişikliğinde Genel Kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, üçte ikisinin katılımıyla toplanır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu toplantıya katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Yönetim Kurulu değişiklik tasarısını Genel Kurul toplantı çağrısıyla birlikte üyelere gönderir.

Dördüncü Bölüm: Son Hükümler

Madde 26. Derneğin Feshi

Genel Kurul, her zaman Derneğin feshine karar verebilir. Genel Kurulun Derneğin feshine karar verebilmesi için, Genel Kurula katılma hakkına sahip bulunan üyelerin en az üçte ikisinin toplantıda hazır bulunması şarttır. İlk toplantıda bu çoğunluğun sağlanamaması halinde üyeler, 15’inci maddenin (b) fıkrasına göre ikinci toplantıya çağırılır. İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Derneğin feshi, Yönetim Kurulu tarafından beş gün içinde mahallin en büyük mülki amirliğine yazıyla bildirilir. Derneğin kapatılması için dava açıldığı takdirde, Genel Kurul tarafından verilen fesih kararı, açılmış bulunan davanın yürütülmesine ve kapatma kararı verilmesi halinde doğacak hukuki sonuçlara engel olmaz. Derneğin feshi halinde mevcut para ve mal varlığı Hazineye intikal eder.

Madde 27. Akademik Liyakat, Özgürlük ve Dürüstlük Bildirgesi

Derneğin Akademik Liyakat, Özgürlük ve Dürüstlük Bildirgesi kuruluş aşamasında aşağıdaki metinden oluşur:

Mükemmeliyet/Liyakat: Bilim insanları, bilimsel yöntemin en iyi şekilde kullanılması, araştırmaların önyargılardan uzak şekilde en yüksek standartlarla yürütülmesi, değerlendirme ve ödüllendirmelerde mükemmele ulaşmaya çalışarak sadece bilimsel liyakate göre karar verilmesi konularında en yüksek özeni göstermek; ve bu amaçlarla insan onuruna yaraşır, kapsayıcı çalışma ortamlarının oluşturulması ve korunmasıyla yükümlüdürler.

Özgürlük: Bilim insanları doğru bilimsel yöntemlerle ulaştıkları sonuçları meslektaşlarına ve kamuoyuna duyurmakta özgürdürler. Bilimsel sonuçların yayılmasında, özgür fikir ve vicdanları ile kestirebildikleri ölçüde, kötü kullanımlara yol açmaktan kaçınmakla ve insanlığın yararına kullanılmasının bir an önce gerçekleşmesine çalışmakla sorumludurlar. Bilimsel fikirlerin paylaşımında tüm paydaşların haklarını ve görüşlerini bilimsel etiğin tanımladığı çerçeve içinde özgürce aktarabilmelerini gözetirler. Bilimsel araştırmanın etik sorumluluklar temelinde yürütülmesi ve insan haklarına aykırı olmaması esastır. Bilim insanları üyeliğe davet edildikleri kuruluşların Bilimsel Liyakat, Özgürlük ve Dürüstlük ilkeleri ile uyumlu çalışıyor olmasına özen gösterirler.

Dürüstlük*: Bilim insanları, bulgularını ve yöntemlerini, açıklıkla, çarpıtmadan yayımlamalı, yararlandıkları tüm kaynakları ve alıntıları açık ve eksiksiz şekilde vermeli, kendilerinin ve başkalarının katkılarını ve sorumluluklarını titizlikle ve hakkaniyetle belirtmeli, çalışmaya katkısı olmayanları eser sahibi olarak göstermemelidirler. Bu genel ilkeler araştırma makaleleri, derlemeler, akademik yayınlar için olduğu kadar, ders kitapları, popüler yayınlar, telif veya çeviri, basılı, sözlü, görsel, internet vs. tüm ortamlardaki yayınlar için de geçerlidir.

Bilim insanları tüm paydaşlarının haklarını, çalıştıkları bilim alanıyla sınırlı kalmayacak şekilde savunurlar. Atama, yükseltme, ödül vb. bilimsel değerlendirmeye konu olan durumlarda kişisel yakınlık, menfaat ve karşılık gözetmezler. Hakemlik, jüri üyeliği gibi görevlerde değerlendirmeleri sadece bilimsel ve akademik kriterlerle yaparlar. Bilim insanları akademik ya da idarî konumlarını, unvanlarını, yetkilerini; öğrencileri, asistanları, meslektaşları, yöneticiler ve bilim camiası dışındaki kişilerle olan ilişkilerinde hiçbir şekilde kötüye kullanmamaya özen gösteririler. Hakemlik, jüri üyeliği gibi görevlerde değerlendirmeleri sadece bilimsel ve akademik kriterlerle yaparlar.

Bilim insanlarının özen yükümlülüğü, meslektaşların birbirlerine eşit ve saygılı davranmalarını; nüfuza ya da menfaate dayalı ilişkilerin, karalamanın, sindirmenin, yıldırmanın, baskının, tacizin ve saldırgan nitelikli davranışların önlenmesini; dil kullanımı ve diğer tüm davranışlarda ayrımcılığın engellenmesini; etik dışı davranışta bulunanların uyarılmalarını ve etik dışı davranışların aydınlatılması ve takip edilmesini kapsar.

*Bilim Akademisi bu çerçevede, Avrupa Akademileri Federasyonu’nun (ALLEA) 2017 yılında yayınladığı “Araştırmalarda Dürüstlük Konusunda Avrupa Davranış Kodu“nda ifade edilen değer yargılarını, araştırmada iyi uygulama ve dürüst olmayan davranışlar konusundaki tespitlerini aynen benimsemekte ve desteklemektedir.